Akvaryumculukta pek bilinmeseler de -en azından yurdumuzda pek bilinmeseler de- poeciliidae ailesi sadece lepistes, moli, velifera, plati, kılıçkuyruk, gambusya ile sınırlı değildir. Doğada (çoğunlukla Orta ve Güney Amerika’da) ve bazı ülkelerdeki akvaryumlarda bulunan çok değişik poeciliidae üyeleri de vardır. bunların birçoğu aslında ülkemizde bilinenlerden çok da farklı değildirler. Örneğin; bazı plati ırkları doğada kendiliğinden melezleşmeler sonucunda oluşmuştur. Bu platilerden xiphophorus variotus cinsi aslında çoğunlukla akvaryumlarda bakılan xiphophorus maculatus cinsinden çok da farklı değildir. Belki alakasız bir açıklama olacak ama aralarındaki fark, en fazla bir Çinli ile bir İngiliz arasındaki farklar kadardır. Bu sebeple xiphophorus variotus ve xiphophorus maculatus cinsini aynı başlık altında ele aldık. Sunset plati, xiphophorus variotus cinsinden türetilmiş bir akvaryum balığıdır.
Bildiğimiz kılıçkuyruk balığının (xiphophorus helleri) platiden çok daha yakın bir akrabası vardır: Xiphophorus nezahualcoyotl. Aslında bu balık kılıçkuyruğa benzer, benzemekten de öte onun çok yakın bir akrabasıdır ama bildiğimiz anlamda kılıçkuyruk değildir. Küçük farklarla kılıçkuyruklardan ayrılırlar. Akvaryumlarda çok fazla rastlanmasa da Orta Amerika’da, özellikle de Meksika’nın güneyi ve Honduras civarındaki tatlı sularda yaşarlar. Boyları kılıçkuyruktan biraz daha büyük olabilir. Rengi yeşil ağırlıklıdır. Vücudu daha kalındır, gövdesinin her iki yanında da enlemesine çizgiler bulunur, sırt yüzgeci daha gösterişlidir.
Xiphophorus montezumae adında, kılıçkuyruğa yakın akraba bir tür daha vardır. Bunun da vücudu yeşildir ve kılıçkuyruğa göre çok daha kalın bir vücudu vardır. Orta Amerika’nın güneyindeki tatlı sularda yaşarlar.
Xiphophorus cinsinin en ilginçlerinden biri de pigme xiphophorus balığıdır. Bilimsel adı xiphophorus pygmaeus olan bu şirin balık, kılıçkuyruk ve platilerin minik bir modeli şeklindedir. Boyu genellikle 3 cm.yi geçmez. Rengi sarı ağırlıklı, ince uzun bir balıktır ve diğer xiphophorus cinsleri gibi Orta Amerika’nın tatlı sularında yaşar.
Xiphophorus xiphidium, platilere benzeyen bir balıktır. Dolgun vücudu tıpkı bir platiyi andırır. Platiden farklı olarak renkleri daha mavimsidir. Parlak mavi renkli vücuduyla göz alıcı bir balıktır.
Xiphophorus gordoni ve xiphophorus milleri, platiye benzeyen balıklardır. Gri-yeşil renklidirler. Platilerden biraz daha irice olabilirler.
Poeciliidae ailesinin poecilia cinsi birçok balık türünü içerir. Lepistes, moli ve velifera ile akraba olan bu az bilinen poeciliidae üyelerinin en bilinen üyesi endler balığıdır. Literatürde poecilia endler diye geçen bu renkli ve minik balık kimilerine göre yabani bir lepistes varyetesidir. Güney Amerika’nın kuzey doğusundaki tatlı sularda bulunurlar. Lepistesten çok da farklı değildir. Lirkuyruk lepisteslere benzer. Farklı olarak kuyruğu daha dardır, kuyruğunun renkli kısmı genellikle turuncu-kırmızı renklidir ve gözleri daha iridir. Bu tür lepisteslerle kolayca melezleşebilir, bu melezleşmelerden yavru alınabilir. Yakın zaman dek (10-15 sene öncesinde) yurdumuzda bazı hobiciler bu balıklardan beslemekte idi. Ama son zamanlarda ülkemizdeki akvaryumcularda rastlanmamaktadır.
Poecilia latipunctata, birçok kaynakta molinin atası olarak geçer. Yabani örnekleri gambusyaya benzeyen sade ve gösterişsiz balıklardır.
Yukarıda sayılanlardan başka poeciliidae ailesinden az bilinen balıklar şunlardır: Flexipenis vittatus, heterandria formosa, gambusia sexradiata, poecilia melanogaster, cheneterodon carnegie, girardinus metallicus, phalleceros caudimaculatus, brachyrapis roseni, scolichtys grenwayi. Bunlar, akvaryumlarda beslediğimiz lepistes, moli, velifera, plati, kılıçkuyruk, gambusya balıklarının yakın akrabalarıdırlar.
alıntıdr…
